Hoeveel BPM betaal je en wanneer

De BPM is de belasting op personenauto’s en motorrijwielen in Nederland. Wie zich afvraagt hoeveel BPM je betaalt, merkt al snel dat het niet draait om één vast percentage. Het bedrag hangt vooral af van het type voertuig (auto of motor), de CO₂-uitstoot en de vraag of het om een nieuw voertuig, een importvoertuig of een tweedehands voertuig gaat. Minstens zo belangrijk is het moment waarop je BPM betaalt: de aangifte en de registratie bepalen of je het voertuig op kenteken krijgt en wanneer je ermee de weg op mag.

Hoeveel BPM betaal je: het ‘percentage’ is geen vast getal

Wie zoekt op ‘BPM-percentage’ of ‘hoeveel procent is BPM’, verwacht vaak een eenvoudig tarief. In de praktijk wordt de BPM bij personenauto’s vooral berekend op basis van de CO₂-uitstoot en de brandstofsoort, met vaste bedragen en staffels die per jaar kunnen veranderen. Daardoor is de vraag “BPM, hoeveel procent?” meestal niet de juiste manier om het te benaderen. Twee auto’s met dezelfde cataloguswaarde kunnen namelijk toch een heel andere BPM hebben als de uitstoot verschilt. In sommige situaties voelt de BPM wel als een percentage, bijvoorbeeld wanneer je vanuit de totale prijs redeneert of wanneer je een waarderingsmethode gebruikt die op een percentage lijkt. Uiteindelijk rekent de Belastingdienst echter met de officiële BPM-formule en de tabellen die op dat moment gelden.

Wanneer betaal je BPM: bij registratie en vóór je de weg op gaat

Het moment waarop je BPM betaalt, hangt direct samen met de registratie van het voertuig in Nederland. Je draagt de BPM af rond het moment dat het voertuig op Nederlands kenteken komt. Bij import doe je eerst BPM-aangifte; pas daarna kan de RDW het kenteken definitief afgeven. Zonder die stap kun je het voertuig niet normaal registreren en verzekeren om ermee te rijden. Het lijkt soms alsof je BPM “bij aankoop” betaalt, maar juridisch draait het om de inschrijving in het Nederlandse kentekenregister. Dat moment is ook belangrijk omdat tarieven en regels per kalenderjaar kunnen wijzigen. Als je de registratie uitstelt tot na een tariefwijziging, kan de verschuldigde BPM hoger of juist lager uitvallen, afhankelijk van de aanpassing in de tabellen.

De BPM-regeling en hoe de BPM werkt bij import en berekening

Wie zoekt op de BPM-regeling of op de vraag hoe de BPM werkt, wil meestal weten welke stappen de Belastingdienst volgt. In grote lijnen bepaal je eerst of het voertuig BPM-plichtig is, bijvoorbeeld omdat het om een personenauto of motor gaat (met enkele uitzonderingen). Daarna bereken je de BPM volgens de regels die passen bij jouw situatie: gaat het om een nieuw voertuig in Nederland, of om een gebruikt voertuig dat je importeert? Bij gebruikte import speelt afschrijving een grote rol. Je betaalt dan niet opnieuw de volledige BPM alsof het voertuig nieuw is, maar een restant dat aansluit bij de actuele waarde en leeftijd. Die afschrijving kun je onderbouwen met erkende methodes, zoals koerslijsten of een taxatie bij schade of andere waardedrukkende factoren. Wie zich oriënteert op modellen en uitvoeringen, kan bovendien sneller inzicht krijgen door het aanbod en de varianten naast elkaar te zetten via het importaanbod. Zo zie je eerder bij welke auto’s de BPM doorgaans gunstiger uitpakt en bij welke juist niet.

Waarover betaal je BPM: tweedehands auto en de vraag of je BPM moet betalen

Rond een tweedehands auto ontstaat vaak verwarring. Koop je een tweedehands auto die al in Nederland op kenteken staat, dan is de BPM al in het voertuig verwerkt en draag je bij de aankoop geen nieuwe BPM af aan de Belastingdienst. Je betaalt dan wel andere kosten, zoals die voor overdracht en tenaamstelling, maar geen BPM alsof het om een eerste registratie gaat. Je betaalt wél BPM als de tweedehands auto nog niet in Nederland geregistreerd is, bijvoorbeeld bij een gebruikte importauto. In dat geval doe je BPM-aangifte met afschrijving. De hoogte hangt af van de leeftijd, de staat, de uitvoering en de oorspronkelijke BPM die op het voertuig drukt. Daardoor kan dezelfde tweedehands importauto in de ene uitvoering aanzienlijk duurder uitpakken dan in de andere.

BPM bij motoren en wat ‘BPM-vrij’ betekent

Ook motorfietsen kunnen BPM-plichtig zijn, maar de berekening werkt anders dan bij personenauto’s. De CO₂-systematiek die je bij auto’s ziet, geldt niet op dezelfde manier voor motoren; daarvoor gelden eigen regels en tarieven. Net als bij auto’s speelt het moment van aangifte vooral bij import of bij een eerste registratie in Nederland. In advertenties kom je daarnaast vaak de term ‘BPM-vrij’ tegen. Daarmee wordt meestal bedoeld dat er bij de verkoop in Nederland geen BPM meer apart hoeft te worden afgerekend, bijvoorbeeld omdat het voertuig al op Nederlands kenteken staat of omdat er een vrijstelling of regeling van toepassing is. ‘BPM-vrij’ betekent echter niet automatisch dat er nooit BPM op het voertuig heeft gezeten. De precieze betekenis hangt af van de situatie en van de juridische grondslag. Wie zekerheid wil, doet er goed aan om de voorwaarden van de betreffende vrijstelling of regeling na te gaan.

Conclusie

Hoeveel BPM je betaalt, is vooral een rekensom die afhangt van het voertuigtype en, bij personenauto’s, van de CO₂-uitstoot. Bij import bepaalt de afschrijving in belangrijke mate hoeveel je uiteindelijk nog verschuldigd bent. Wanneer je BPM betaalt, ligt vast rond de registratie in Nederland: zonder correcte aangifte krijg je geen kenteken. Daardoor maken de timing, de juiste voertuiggegevens en de gekozen berekeningsmethode een groot verschil in de uiteindelijke kosten.